DOCUMENTATION · V2 + V1
แหล่งข้อมูลและวิธีการวิเคราะห์
แยกชัด V2 National Real-time Monitoring (804 สถานี) กับ V1 Forecast เจ้าพระยา — ข้อมูลมาจากไหน และตีความ Risk อย่างไร
ข้อมูลต้นทางอาจมีความล่าช้าและความแตกต่างระหว่างสถานี โปรดแยก Snapshot กับเวลาข้อมูลสถานี และตรวจสอบจากหน่วยงานราชการก่อนใช้ตัดสินใจ
Flood Intelligence มีสองโมดูล
ปัจจุบันหน้าแรกเป็น V2 National Real-time Monitoring และโมดูลเดิม V1 Forecast เจ้าพระยา อยู่ที่ /chao-phraya
- V2 — ติดตามสถานการณ์น้ำแบบใกล้เวลาจริงทั่วประเทศ (~804 สถานี / 23 ลุ่มน้ำ) · ไม่ใช่พยากรณ์น้ำท่วมทั้งประเทศ
- V1 — คาดการณ์ระดับน้ำเครือข่ายเจ้าพระยา 5 จุด · ใช้สูตรและมาตรฐาน Risk ของโมดูล Forecast เดิม
สองโมดูลพูดคนละภาษาเรื่อง Risk — อย่าเทียบสี/ป้ายจาก V1 กับ V2 โดยตรง
V2 · National Real-time Monitoring
ระบบรวบรวมสถานีน้ำจาก ThaiWater จัดกลุ่มตามลุ่มน้ำ และแสดงบนแผนที่ระดับอำเภอ พร้อมสรุปจุดวิกฤต / เฝ้าระวัง / ยังไม่มีเกณฑ์
- สถานีน้ำใน registry ประมาณ 804 จุด · ลุ่มน้ำ 23
- แสดงระดับน้ำ (m MSL), แนวโน้ม, LIVE/DELAYED, ฝนที่จับคู่ได้, discharge เมื่อมี
- ไม่สร้างค่าระดับน้ำ ฝน หรือเกณฑ์ Risk ขึ้นเอง
- หน้านี้ไม่มี Forecast ทั้งประเทศ
เวลาที่แสดงแยกเป็นสองอย่าง:
- Snapshot — เวลาที่ชุดข้อมูลบนเซิร์ฟเวอร์ถูกสร้าง/รีเฟรช
- ข้อมูลสถานีล่าสุด — ค่า
waterlevel_datetimeที่ใหม่ที่สุดในชุดสถานี (แต่ละสถานีอาจคนละเวลา)
V2 Risk — เมื่อไหร่ถึงใส่สี
Risk สีบน National ใช้ได้เฉพาะสถานีที่มี critical_level_msl ที่ใช้ได้ (ตัวเลขจริง และไม่ใช่ 0 / ค่าว่าง / sentinel)
- วิกฤต — ระดับน้ำถึงหรือเกิน
critical_level_msl - เฝ้าระวัง — มีเกณฑ์ที่ใช้ได้ แต่ยังต่ำกว่าวิกฤต (เรียงตามระยะห่างจากเกณฑ์)
- NO_THRESHOLD / ยังไม่มีเกณฑ์ — ไม่มีเกณฑ์ที่ใช้ได้ → ไม่ใส่สี Risk และไม่ตีความว่าปลอดภัย
V2 ไม่ใช้ป้าย “เสี่ยงปานกลาง / เสี่ยงสูง” ของ V1 Forecast
ค่า situation_level / ตลิ่งจากต้นทางอาจแสดงเป็นข้อมูลประกอบ แต่ไม่ถูกนำมาสร้างเกณฑ์วิกฤตแทน critical_level_msl
แหล่งข้อมูล
ทั้ง V1 และ V2 ดึงข้อมูลผ่าน ThaiWater API สาธารณะ
- ระดับน้ำ:
waterlevel - ฝนสะสม 24 ชม.:
rain_24h
ข้อมูลระดับน้ำที่ใช้จริง
waterlevel_msl— ระดับน้ำปัจจุบันwaterlevel_msl_previous— ค่าระดับน้ำก่อนหน้าจาก payload เดียวกันdischarge— อัตราการไหล เมื่อมีใน payload (บางสถานีไม่มี → แสดง —)waterlevel_datetime— เวลาที่สถานีรายงาน- เมทาดาทาสถานี: รหัส ชื่อ พิกัด จังหวัด / อำเภอ / ตำบล
situation_level— ระดับสถานการณ์จากต้นทาง (ไม่ใช้แทน critical MSL ใน V2)- ระดับตลิ่ง:
min_bankหรือleft_bank/right_bank critical_level_msl— เกณฑ์วิกฤตเทียบ MSL เมื่อต้นทางมีค่าที่ใช้ได้
ข้อมูลฝน
rain_24h— ฝนสะสม 24 ชั่วโมงจากจุดฝน- V2 จับคู่จุดฝนใกล้สถานีน้ำเพื่อแสดงประกอบ — จำนวนสถานีน้ำที่มี mapping ≠ จำนวนสถานีฝน
- รายการ “ฝนสูงสุด” นับเฉพาะค่าฝนที่จับคู่ได้และ > 0 มม. ไม่นับการ mapping ทั้ง 804 จุดว่าเป็น “ฝนสูง”
ยังไม่มีฝนพยากรณ์ (forecast rainfall)
V1 Forecast · แม่น้ำเจ้าพระยา (ระบบเดิม)
โมดูลที่ /chao-phraya เป็นระบบ Forecast เดิม ครอบคลุมเครือข่ายเฝ้าระวังแม่น้ำเจ้าพระยา 5 จุดสถานี
มาตรฐาน Risk ของ V1 (เช่น ปกติ / เฝ้าระวัง / เสี่ยงปานกลาง / เสี่ยงสูง / วิกฤต) ใช้กับโมดูลนี้เท่านั้น และไม่ถูกนำมาใช้บนหน้า National
Forecast กรุงเทพฯ หรือสถานีที่ผลแบน/คลาดเคลื่อน เป็นข้อจำกัดของสูตร V1 — ระบบจะไม่แต่งตัวเลขให้ดูสมจริง หากสูตรให้ผลแบบนั้นจริง ต้องระบุข้อจำกัด ไม่ใช่ปรับค่าแสดงผล
V1 · ระบบนำข้อมูลมาประมวลผลอย่างไร
ลำดับงานบนเซิร์ฟเวอร์ของโมดูล Forecast เจ้าพระยา:
- แหล่งข้อมูลThaiWater waterlevel / rain_24h
- ตรวจสอบและอ่านสถานีจับคู่รหัสสถานีกับ Network
- Basin / Networkเจ้าพระยา 5 จุด
- เก็บ Snapshotobservations / history
- วิเคราะห์แนวโน้มระดับน้ำปัจจุบันเทียบค่าก่อนหน้า
- ปัจจัยประกอบflow · ฝน · upstream
- Forecast+6 / +12 / +24 ชม.
- Risk (V1)มาตรฐานโมดูล Forecast เดิม
- แสดงผลแผนที่และแดชบอร์ด V1
การคำนวณทั้งหมดทำบนเซิร์ฟเวอร์ เบราว์เซอร์แสดงผลจากข้อมูลที่ส่งมาเท่านั้น
ระดับน้ำและแนวโน้ม
ระบบไม่ได้ดูเฉพาะค่าระดับน้ำล่าสุด แต่ใช้ waterlevel_msl เทียบกับ waterlevel_msl_previous จากแหล่งต้นทาง
- ถ้าต่างกันมากกว่า 0.02 ม. → แสดงแนวโน้ม เพิ่มขึ้น หรือ ลดลง
- ถ้าน้อยกว่าหรือเท่ากับ 0.02 ม. → แนวโน้มคงที่
- ถ้าไม่มีค่าใดค่าหนึ่ง → แสดงว่าไม่ทราบแนวโน้ม
ในการคาดการณ์ ผลต่างระดับน้ำนี้ถูกนำไปขยายตามช่วงเวลาพยากรณ์ และลดน้ำหนักเมื่อขอบฟ้ายาวขึ้น (ใช้ฟังก์ชันลดทอนตามชั่วโมง) ตามน้ำหนักโมเดลส่วน “แนวโน้ม”
สถานีต้นน้ำ
V1 จัดสถานีเป็นลำดับเส้นเดียวบนแม่น้ำเจ้าพระยา:
- C.2 นครสวรรค์ (ต้นน้ำของเครือข่ายนี้)
- C.13 ชัยนาท
- CPY011 อยุธยา (flow อ้างอิง C.35 เมื่อมี)
- CPY014 ปากเกร็ด
- CPY015 กรุงเทพฯ
สถานีก่อนหน้าในลำดับถือเป็นต้นน้ำของสถานีถัดไป และมี เวลาเดินทางคงที่ (fixed travel time) ที่กำหนดใน Basin Profile เช่น ช่วงชัยนาท→อยุธยาประมาณ 28 ชม.
ยังไม่ใช่ hydrological routing เต็มรูปแบบ ไม่ได้จำลองมวลน้ำตามภูมิประเทศหรือแยกเส้นทางน้ำจริง เป็น heuristic ตามลำดับสถานีและเวลาเดินทางที่ตั้งไว้
Flow (อัตราการไหล)
ระบบอ่านค่า discharge จาก ThaiWater เมื่อมีในข้อมูลสถานี
- บางสถานีมีค่า flow — ใน V1 อาจใช้เทียบ typical เพื่อเป็นแรงดันในสูตรคาดการณ์
- บางสถานีไม่มีค่า flow (เช่น ปากเกร็ด / กรุงเทพฯ ในหลายรอบข้อมูล)
ถ้าไม่มี discharge ระบบแสดง — ไม่สร้างค่า และไม่นำน้ำหนักโมเดล (เช่น Flow 42%) มาแสดงแทนค่าจริง
น้ำหนักโมเดลในหน้า Expert เป็นสัดส่วนของสูตร V1 ไม่ใช่ปริมาณน้ำไหลที่วัดได้
ฝน
ใช้ฝนสะสม 24 ชั่วโมงจาก rain_24h
- V1: จุดฝนใกล้สถานีภายในรัศมีตาม Basin Profile · ถ้าไม่มีอาจใช้ค่าสำรองระดับลุ่มเจ้าพระยา
- V2: จับคู่จุดฝนใกล้สถานีน้ำเพื่อแสดงประกอบ — ไม่นับ mapping ทั้งชุดว่าเป็น “ฝนสูง 804 จุด”
ไม่มีฝนพยากรณ์
V1 Forecast (+6 / +12 / +24 ชม.)
การคาดการณ์ระดับน้ำเป็น แบบจำลองเชิงน้ำหนักบนเซิร์ฟเวอร์ ของโมดูลเจ้าพระยาเท่านั้น ไม่ใช่โมเดลเรียนรู้เชิงลึก และไม่ใช่ Forecast ทั้งประเทศ
องค์ประกอบที่ใช้จริงในโค้ด V1:
- ระดับน้ำปัจจุบัน
- แนวโน้มจากค่าระดับน้ำก่อนหน้า
- การเปลี่ยนแปลงและ flow ของสถานีต้นน้ำ × สัดส่วนเวลาเดินทาง
- ฝนสะสม 24 ชม. ที่จับคู่ได้
- flow ของสถานีเองเทียบ typical (เมื่อมี)
- น้ำหนักโมเดล (flow / rain / upstream / trend)
- bias ต่อสถานี (ค่าเริ่มต้นเป็น 0)
ผลรวมถูกนำไปบวกกับระดับน้ำปัจจุบัน แล้วจำกัดไม่ให้ห่างจากระดับปัจจุบันและตลิ่งเกินขอบเขตในโค้ด
ข้อจำกัดปลายน้ำ (เช่น กรุงเทพฯ) เป็นผลของสูตรและข้อมูลที่มี — ระบบจะไม่แต่งตัวเลข Forecast ให้ดูสมจริง
การตรวจสอบ Forecast
ระบบเก็บบันทึกพยากรณ์ใน predictions.json และเมื่อถึงเวลาเป้าจะเทียบกับระดับน้ำจริงใน comparisons.json
- คำนวณผลต่าง actual − forecast และค่าสัมบูรณ์ของผลต่าง
- หน้า Expert / ส่วนโมเดลแสดง MAE จากคู่เทียบที่มี — เป็นสถิติของชุดข้อมูลที่สะสมได้ ไม่ใช่การรับประกันความแม่นยำทั้งหมดของระบบ
ผลการทดสอบภายในของ V1 พบว่าความคลาดเคลื่อนแตกต่างกันตามสถานี ต้นน้ำ–อยุธยาค่อนข้างใกล้ค่าจริงมากกว่า ในขณะที่ปลายน้ำโดยเฉพาะกรุงเทพฯ มีข้อจำกัดจากอิทธิพลน้ำขึ้นลงที่โมเดลปัจจุบันยังจับได้ไม่ดี
หน้านี้ไม่ได้นำตัวเลข MAE มาเป็นสโลแกนความแม่นยำของระบบทั้งหมด
ความสดของข้อมูล
- Snapshot — เวลาที่ชุดข้อมูลถูกสร้าง/รีเฟรชบนเซิร์ฟเวอร์
- ข้อมูลสถานีล่าสุด — จาก
waterlevel_datetimeของสถานี (แต่ละสถานีอาจคนละเวลา)
หากข้อมูลสถานีเก่าเกินเกณฑ์ ระบบจะสลับสถานะเป็น DELAYED
ข้อจำกัดของข้อมูลและแบบจำลอง
- V2 เป็น National Monitoring ไม่ใช่ Forecast ทั้งประเทศ
- V2 Risk มีเฉพาะสถานีที่มี
critical_level_mslที่ใช้ได้ — NO_THRESHOLD ไม่ได้แปลว่าปลอดภัย - V1 Forecast ครอบคลุมเจ้าพระยา 5 จุด และใช้มาตรฐาน Risk คนละชุดกับ V2
- บางสถานีไม่มี discharge — แสดง — ไม่ใช้ค่า default / น้ำหนักโมเดลแทน
- การจับคู่ฝนใกล้สถานีน้ำไม่เท่ากับจำนวนสถานีฝน และไม่ควรนับเป็น “ฝนสูง” ทั้ง 804 จุด
- ข้อมูลบางสถานีอาจล่าช้าหรืออัปเดตไม่พร้อมกัน
- กรุงเทพฯ / ปลายน้ำได้รับอิทธิพลน้ำขึ้นลงที่โมเดล V1 ยังจับได้ไม่ดี — ระบบไม่แต่งตัวเลข Forecast
- เวลาเดินทางน้ำใน V1 เป็นค่าคงที่ในโปรไฟล์ ไม่ใช่ hydrological routing เต็มรูปแบบ
- ยังไม่มีฝนพยากรณ์ · Flow visualization เป็นงาน Phase ถัดไป
การใช้ข้อมูลอย่างรับผิดชอบ
Flood Intelligence เป็นระบบช่วยติดตามและประเมินสถานการณ์จากข้อมูลและแบบจำลองที่มีอยู่ ไม่ใช่หน่วยงานประกาศเตือนภัยอย่างเป็นทางการ
เมื่อเกิดเหตุฉุกเฉิน ให้ตรวจสอบประกาศจากหน่วยงานราชการและหน่วยงานท้องถิ่นร่วมด้วยเสมอ
ผลลัพธ์อาจคลาดเคลื่อน และไม่ควรใช้แทนประกาศเตือนภัยจากหน่วยงานรัฐ